YÜKLENİYOR
Dünyadan yerel yönetimlerin kentsel bellek politikalarına ilişkin örneklerini derledik.
BRAGA, PORTEKİZ
https://www.cm-braga.pt/en/0101/viver/cultura-e-patrimonio/apresentacao
Braga Belediyesi, Braga’nın bölgesel ve uluslararası alandaki konumunu vurgulamak için kültürel tanıtımın gerekli olduğuna inanıyor. Bu kapsamda benimsenen strateji kurumsal işbirliklerine, kültürel tesislere ilişkin proje ve girişimlerin teşvik edilmesine, ilgi çekici kültürel programlara dayanıyor. Belediye için Braga’nın tarihinin ve mirasının korunması, değerlendirilmesi önemli. Braga’yı Keşfetme Programı’nda Braga’nın tarihi hakkında bilgi veren kitapların yayımlanması destekleniyor. Braga Belediyesi, kentle ilgili bir müze kurma ve kent tarihi üzerine sergi oluşturma sürecinde. Bu, müzelere, Kutsal Hafta’ya, Aziz John Şenlikleri’ne ve kültürel miras envanterine yönelik hazırlanan bir proje. Belediye, “Gelecek, Yenilik ve Yaratıcılık” sloganıyla yola çıkıyor. Braga, yaratıcılığın ve yeniliğin hâkim olduğu bir bölge olarak ulusal/uluslararası alanda seçkin bir konumda yer alıyor. “Oturan İnsanlar İçin Festival”, “Uluslararası Gösteri Sanatları Festivali” ve “Semibreve Festivali” ulusal/ uluslararası etkinlikler olarak kabul ediliyor.
AMSTERDAM, HOLLANDA
https://www.ricksteves.com/watch-read-listen/read/articles/folk-museums-in-the-netherlands
Hollanda’daki açık hava müzelerinde Hollanda’nın günlük yaşamı, kırsalı, kültürü ve tarihi deneyimlenebiliyor.
Enkhuizen Zuiderzee Müzesi
Bu müze adını 1932’de körfezin bir göle dönüştürülmesinden sonra kaybolan Zuiderzee (Güney Denizi) adlı büyük koydan alıyor. Müze, geleneksel kültürü korumak için kuruldu. Enkhuizen Zuiderzee Müzesi tüm duyulara hitap ediyor. “Tarihî Üçgen”, günübirlik gezilerin bir parçası: Hoorn’dan Medemblik’e kadar kırsal kesimde buharlı tren yolculuğuyla başlayan üç aşamalı yolculuk, 1920’lerden kalma bir tekneyle Enkhuizen’e (Zuiderzee Müzesi’nin evi) yelkenli ve Hoorn’a tren yolculuğuyla sona eriyor.
Arnhem Açık Hava Halk Müzesi
Arnhem, Hollanda’nın ilk, en büyük ve en iyi açık hava halk müzesine sahip. Müzede, yeldeğirmenleri, eski çiftlik evleri, büyük bir park, geleneksel el sanatları ve Hollanda kültürü sergileniyor.
Müzenin en önemli noktaları:
● Köy Meydanı: “Uçan Hollandalı”, “yüksek tekerlekli velocipede” gibi Hollanda kültürüne ait olan 1800’lerden kalan oyuncaklardan oluşuyor. Meydanda kapalı ve açık oturma yerleri, poffertjes (pudra şekeri serpilmiş kabarık mini krepler) restoranları yer alıyor.
● Dört İşçi Evi: Bu evler, dört kuşak (1870, 1910, 1954 ve 1970) işçinin yaşam tarzlarını, ev modasının değişimini gösteriyor.
● Platform Yeldeğirmeni: Parkın merkezindeki dik basamaklar, müzeyi havadan görme imkânı sunuyor.
Zaanse Schans Açık Hava Müzesi
Zaandijk kasabasındaki Zaan Nehri üzerinde yer alan müze, bir zamanlar yüzlerce yeldeğirmeniyle kaplı, akla gelebilecek her amaç için kullanılan ve bugün sanayileşen geleneksel yaşam tarzlarına adandı. 1960’larda, geleneksel kültürü korumak için bölgenin dört bir yanındaki evler buraya nakledildi. Sergilerin çoğu yerliler tarafından yönetiliyor. Zaanse Schans Açık Hava Müzesi, sanki bir müzede değilmişsiniz hissi veriyor. Müzedeki ilgi çekici yerlerden ikisi, Hollanda Saat Müzesi ve çalışan yeldeğirmenleridir.
VENEDİK, İTALYA
https://whc.unesco.org/en/list/394/
Venedik’in tarihi M.S 5. yüzyıla kadar uzanıyor ve 118 küçük adaya yayılıyor. Kent, mimari şaheserdir. Venedik ve lagün manzarası, insanlarla doğal ortamlarının ekosistemi arasındaki etkileşimi zaman içinde gösteren dinamik bir sürecin sonucudur. Yüzyıllar boyunca lagünde biriken eşsiz kültürel miras, Altıno bölgesindeki önemli arkeolojik yerleşimlerin, anakaradaki önemli iletişim ve ticaret merkezlerinin keşfiyle kanıtlanmıştır.
Venedik ve lagün yerleşimleri, yerleşik mirasın, yerleşim yapısının ve lagündeki karşılıklı ilişkinin özgün bütünlüğünü korumuştur. Venedik’in yerleşim düzeninin ve kentsel yapısının korunan bütünlüğü, mekânın biçimsel anlayışını, mimari değerlerini, kültürün bileşenlerini doğrular.
Geliştirilen yönetim planı, Venedik Belediyesi’nin koordinasyon kurumu olarak atandığı Yönlendirme Komitesi’nde temsil edilmektedir. Yönetim planı, iletişim ve karar alma süreçlerine katılımı, mülkün korunmasını ve geliştirilmesini kapsayan birçok projeyi içermektedir. Daha fazla farkındalık oluşturmak için iletişim, tanıtım, eğitim ve öğretime odaklanan özel bir eylem planı oluşturulmuştu. Lagünü ve tarihî Venedik kentini sel baskınlarına karşı korumak için çeşitli projeler geliştirilmiştir. Kent düzeyindeki planlar, çevrenin korunması ve geliştirilmesini, geleneksel ekonomik faaliyetler ve turizm arasındaki ilişkinin sürekliliğini, kültürel miras ve çevresel değerler arasındaki bağın korunmasını hedeflemektedir. Belediye, mimari mirasın ve altyapının, kentsel yenilemenin, toplu konut programlarının, yolların yenilenmesini ve iyileştirilmesini garanti etmektedir. Venedik Belediyesi, kent dokusu üzerindeki çalışmaları düzenler, fiziksel ve tipolojik özelliklerin korunmasını ve kullanım amacına uygunluğunu sağlar.
VİLA DO CONDE, PORTEKİZ
https://ec.europa.eu/regional_policy/en/projects/portugal/urban-regeneration-of-a-heritage-city
Kuzey Portekiz’deki Vila do Conde’nin tarihî merkezinde sanatçıları ve edebiyatçıları kente çeken tarihî anıtlar yer alıyor. Oporto kentinin 30 kilometre kuzeyinde bulunan Vila do Conde, önemli bir sanayi merkezi, balıkçı limanı ve turizm bölgesidir. Vila do Conde’nin 1980’lerde azaldı, kent mirasının bozulmasıyla yoksunluk döngüsüyle karşılaşıldı. Vila do Conde Belediye Meclisi, sosyo-ekonomik ve kentsel altyapıdaki bozulmaya karşı koymak için tüm kurumları ve destek araçlarını seferber etmek, birleştirmek amacıyla hem AB düzeyinde hem de ulusal, bölgesel ve yerel çapta entegre bir dönüşüm programı geliştirdi. Bu dönüşüm programının amacı, Vila do Conde’nin tarihî merkezindeki “Kimlik Çapa Kutupları” adlı binaların entegrasyonu ve geri kazanılması yoluyla kültürel mirasın güçlendirilmesine odaklanmaktı. Kentin tarihî merkezinde, okyanus ve deniz kıyısında iyileştirme çalışmaları yapıldı. Vila do Conde Belediyesi, bölgesel ve yerel aktörlerle işbirliği içinde çalışarak, Vila do Conde’nin kimliğini güçlendirmek için yaratıcı ve kültürel faaliyetleri teşvik etti. Yenilenme sürecinde kamusal alanlar ve tesisler inşa edildi, geliştirildi. Bölgesel/yerel kurumlar ve yerel halk, bu sürecin birçok aşamasına dahil oldu.
Entegre dönüşüm, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda ödül kazandı, Novo Norte Ödülü de bunlardan biriydi. Entegre program sayesinde kent kültürü geniş çapta tanıtıldı. Proje kapsamındaki faaliyetler sosyal uyumu artırdı. En önemlisi, 1980’lerden bu yana devam eden göç tersine döndü.
NORVEÇ
https://www.coe.int/en/web/culture-and-heritage/-/local-heritage-plans-strengthening-local-competence-and-capacity-through-planning
Belediyeler, Planlama ve Binalar Yasası aracılığıyla kültürel mirasın korunmasına ve yönetilmesine katkıda bulunuyor. Belediyelerin, yerel katılımı kolaylaştırma, kültürel mirası koruma, ihtiyaçlara karşı dengeleme, sektörler arasındaki araçları toplulukların çıkarına kullanma ve toplumu geliştirme sorumluluğu var. Norveç belediyeleri, nüfus bakımından farklılık göstermesine rağmen kültürel miras yönetiminde bazı ortak zorlukları paylaşıyor: Tüm belediyeler, kültürel mirasın arşivlenmesi, haritalandırılması konusunda yeterli bilgiye sahip değil. Kültürel miras alanına yeterince ilgi gösterilmiyor. Birçok belediye, yerel mirasa ilişkin değerlendirmeden yoksun. Yerel mirası korumak, yönetmek veya kullanmak için araç- gereç konusunda öncelik söz konusu değil. Bu nedenle Kültürel Miras Müdürlüğü, yerel yetkinliği güçlendirmek ve miras planları aracılığıyla kapasite geliştirmek amacıyla bir program başlattı.
Programın hedefleri:
• Topluluklarda miras alanının demokratik tabanın güçlendirilmesi,
• Kültürel mirasın siyasi bir alan olarak belediyelerde öne çıkarılması ve güçlendirilmesi,
• İşbirliği modelleri, ağlar, bilgi paylaşımı yoluyla yerel yetkinliğin ve kapasitenin güçlendirilmesi,
• Yerel miras planlarının benimsenmesi yoluyla yerel mirasın belgelenmesi, gözden geçirilmesi ve önceliklerinin belirlenmesi,
• Yerel tarihe ve mirasa ilişkin bilgilerin haritalanması, belgelenmesi ve paylaşılması. Bu sürece halkın dahil edilmesi.
Yerel miras planına yönelik çalışma yapacak her belediyeye ekonomik teşvik verildi. İşbirliği modellerini araştıran belediyelere finans desteği sağlandı. Bölgesel miras yönetiminin rolünün güçlendirilmesine odaklanıldı, bilgi paylaşımı için ağlar ve arenalar oluşturuldu. Yerleşik ağlar ve arenalar aracılığıyla web sayfaları, kılavuzlar hazırlandı. 2019 yılı itibarıyla 422 Norveç belediyesinin %90’ı yerel miras planı üzerinde çalışmaya başladı.
Programın etkileri:
• Farkındalık ve katılım. Gazete yazıları ve sosyal medya, Miras Fonu’na hibe başvuruları aracılığıyla kamuoyu oluşturma ve güçlendirme konusunda etki yaratıyor.
• Belediyeler, daha yetenekli, bilinçli ve istekli olmaya başladı. Bu durum, kültürel mirasın daha iyi korunmasını, geliştirilmesini ve korunmasını sağladı.
• Belediyeler, rekreasyon ve halk sağlığı, kalkınma amaçları veya eğitim için yerel mirası kaynak olarak kullanabiliyor.
Yerel halkın yaşam kalitesi yükseldi. Güçlü bir sivil toplum inşa edildi.