YÜKLENİYOR
SODEMSEN Toplu İş Sözleşmesi Avukatı Esin Bayramoğlu “İşçinin rekabet yasağına uyma sorumluluğu” üzerine yazdı.
Günümüzün modern iş hukuku kapsamında akdedilen iş sözleşmelerinin içeriğine, işçinin uymayı taahhüt ettiği “rekabet yasağı” konulu maddeler eklenmeye başlamıştır. Sözleşmelerde yer verilen bu düzenleme, ilgili maddenin kesin ve katı şekilde işçi aleyhine uygulanabilir olduğu anlamına gelmemektedir. Zira yasal düzenlemeler ve Yargıtay kararları neticesinde bu uygulamaya birtakım sınırlamalar getirildiği bilinmektedir.
Bilindiği üzere işçi ile işverenin imzaladığı taahhütler iş sözleşmesinin sona ermesiyle son bulur. Fakat yukarıda değinilen “rekabet yasağı”, işçinin, iş sözleşmesi bitse dahi işverene karşı sorumluluğunu devam ettiren bir düzenleme niteliğindedir. İşçinin bu sorumluluğunun doğması için iş akdine açıkça rekabet yasağına ilişkin bir hüküm konulmalıdır. Bu durumda işçinin, iş akdinin bitiminden sonra işverenin yanında işin işleyişi ve rakip firmalar hakkında edindiği bilgileri, yine rakip firmalar ve kendi firması kapsamında kullanması, işlemesi bu yasak kapsamında değerlendirilecektir.
Sözleşmede yer verilen “rekabet yasağı” maddesiyle, işverenin uğrayabileceği muhtemel zararların önüne geçilmesi planlanmıştır, işverene ait ticari sırların ve işleyişin korunması temel hedeftir. Yalnız bu hüküm uygulanırken işçinin sözleşme serbestisi durumu ihlal edilmemeli ve işçinin çalışma özgürlüğü dikkate alınmalıdır.
Rekabet yasağı, Türk Borçlar Kanunu’nun 444. maddesinde, “Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi, işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir,” şeklinde yer almaktadır. Bahsi geçen düzenlemenin koşulları kanunun lafzında belirlenmiştir. Buna göre, müşterileri tanıma, iş sırlarını öğrenme ve bilgilerin kullanılması hâlinde işverenin zarara uğrama ihtimali durumları iş bu maddenin özünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla işçinin yukarıda sayılan hâllere aykırı davranışları, işveren aleyhine bir durum oluşturacağı için işçi, bu eylemler sonucunda işverenin uğradığı zararları gidermekle yükümlü olacaktır. İşçinin akdedilen bu maddeye ilişkin yapmış olduğu ihlalin cezai yaptırımla sonuçlanabilmesi mümkün olacaktır. Fakat bahsi geçen bu cezai şartın uygulanabilmesi için işçinin bu konudaki ihlallerinin sonucunda cezai bir yaptırımla karşılaşacağı sözleşmede açık olarak belirtilmelidir.
Belirtilmesi gerekir ki, bahse konu rekabet yasağı, Borçlar Kanunu’nda düzenlenmekle beraber işçi ile işveren arasındaki iş akdinde ayrıca yer almalı, bu yasağın geçerli olabilmesi için kanunda öngörülen koşulları sağlamalıdır. Aksi hâlde sözleşmeye konulan hüküm geçersiz sayılacak ve işçi nezdinde herhangi bir yaptırım doğmayacaktır.
Kaynak: https://ozay.av.tr/publication/calisanin-isverene-karsi-rekabet-yasagi